Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2010

Hθικά και κοινωνικά προβλήματα της Βιοτεχνολογίας

Η Βιοτεχνολογία είναι μια ραγδαία εξελισσόμενη επιστήμη.
H ανάπτυξη της Βιοτεχνολογίας φέρνει στην επιφάνεια μία σειρά από ερωτήματα,που αφορούν την ασφάλεια και την υγεία του ανθρώπου,την προστασία του περιβάλλοντος,την προστασία των καταναλωτών και των αγροτών,την ποιότητα ζωής των ζώων  καθώς και μια σειρά ηθικά και ανθρωπιστικά προβλήματα.
Επηρεάζουν οι  γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί την υγεία του ανθρώπου?
 Το πρώτο προϊόν που κυκλοφόρησε στη αγορά ήταν μια ποικιλία ντομάτας.Οι τομάτες όπως και άλλα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα περιέχουν γονίδια ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά.To ερώτημα που προκύπτει είναι μήπως το γονίδιο ανθεκτικότητας περάσει από τη ντομάτα στα βακτήρια Ε.coli εντέρου και τα κάνει ανθεκτικά στην καναμυκίνη και στα συγγενή αντιβιοτικά.Oι εταιρείες που παράγουν γενετικά τροποποιημένα προϊόντα επενδύουν τεράστια ποσά ώστε να απομακρύνουν τα προβληματικά γονίδια.
Αν και στην αγορά της Αμερικής αλλά και της Ευρώπης κυκλοφορούν γενετικά τροποποιημένα προϊόντα στο πρόβλημα της ασφάλειας για τον άνθρωπο δεν έχουν δοθεί ικανοποιητικές απαντήσεις.
Τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα επηρεάζουν την ισορροπία των οργανισμών στο περιβάλλον?
Η απελευθέρωση ΓΤΟ που είναι ανθεκτικοί σε ασθένειες ,σε ξηρασία ή σε άλλες δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες θα  μπορούσαν να μεταφέρουν την ανθεκτικότητα τους στα ζιζάνια που θα εξαπλωθούν στους αγρούς ταχύτατα .Επίσης η απελευθέρωση ΓΤΟ στη θάλασσα με χαρακτηριστικά ανθεκτικότητας έχει σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη τους σε βάρος άλλων οργανισμών.

Πρέπει ο άνθρωπος να χρησιμοποιεί τους άλλους οργανισμούς χωρίς έλεγχο?
Ο άνθρωπος πιστεύει ότι πρέπει να χρησιμοποιεί τους άλλους οργανισμούς προς όφελος του.Ο τρόπος της ανάπτυξης των ζώων που χρησιμοποιούμε για τη διατροφή μας και για τη παραγωγή φαρμακευτικών προϊόντων πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη ποιότητα ζωής των ζώων.Ενα παράδειγμα είναι ο Χέρμαν ένας διαγονιδιακός ταύρος που γεννήθηκε στη Ολλανδία το 1990 ,περιέχει ένα γονίδιο όταν περάσει στους θηλυκούς απογόνους του ,το γάλα τους παράγει τη πρωτεΐνη του ανθρωπίνου γάλακτος τη λακτοφερίνη.
Ο οργανισμός αυτών των ζώων καταπονείται διότι δεν είναι "βιολογικά"σχεδιασμένα για τη παραγωγή τεραστίων ποσοτήτων γάλακτος.
Μπορεί η ανακάλυψη ενός γονιδίου να αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία?
Είναι λογικό να δίνονται διπλώματα ευρεσιτεχνίας για  τους ζωντανούς οργανισμούς ή τα γονίδια τους.Μπορεί να εφευρεθεί ένα γονίδιο όπως ο τροχός ή το τηλέφωνο?
Η καταφατική απάντηση έχει οικονομικές και ηθικές επιπτώσεις.Είναι σαφές πχ ο κάτοχος του γονιδίου που θα θεραπεύει το καρκίνο θα είχε τεράστιο οικονομικό όφελος.
Στην Ευρωπαική Ένωση στα ηθικά ερωτήματα δόθηκε απάντηση με κοινοτική οδηγία.Δεν επιτρέπεται η κατοχύρωση ΓΤ ζώων και φυτών,κανενός φυσικού ιστού ή κυττάρου ή και γονιδίου του ανθρώπου,διότι τα δημιουργήματα της φύσης δεν μπορεί να είναι ιδιοκτησία κανενός ,είναι κάτι παραπάνω από βιολογικό υλικό.
Διλήμματα θέτει και η γονιδιακή θεραπεία.Υπάρχουν δυο είδη γονιδιακής θεραπείας αυτή που γίνεται μέσω των σωματικών κυττάρων και είναι επιτρεπτή,και η γονιδιακή θεραπεία που γίνεται με επέμβαση στα γεννητικά κύτταρα η οποία δεν είναι ηθικά αποδεκτή λόγω πιθανών επιπλοκών και τερατογεννέσεων.
Δεν είναι γνωστό η τεχνητή πολυωορρηξία που οδηγεί σε δίδυμα ή και τρίδυμα, τι μακροχρόνιες επιπτώσεις μπορεί να έχει στον οργανισμό της κυοφορούσας.
Η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος έχει σαφέστατα οφέλη αλλά και επιπτώσεις στη ψυχική υγεία των ατόμων που μέσω αυτών θα γνωρίζουν τη μελλοντική πορεία της υγείας τους.Όπως κοινωνικά και εργασιακά θέματα.Διότι η κοινοποίηση της μελλοντική πορείας της υγείας ενός εργαζομένου θα έχει σαν αποτέλεσμα να μην προσληφθεί ή να εμποδίσει τις κοινωνικές του σχέσεις.
Από τα ποιό μεγάλα ηθικά προβλήματα είναι η προγεννητική διάγνωση.
Η προγεννητική διάγνωση έχει συμβάλλει σημαντικά στη εξαφάνιση ορισμένων ασθενειών όπως η μεσογειακή αναιμία,η αιμορροφιλία και άλλες.
Η επιλογή όμως ,φύλου ή η επιλογή πχ χρώματος ματιών , θα είχε  καταστροφικές συνέπειες  στη ισορροπία των δυο φύλων.Γενικότερα η κάθε είδους επιλογή των οργανισμών  διαταράσσει την οικολογική ισορροπία.Η μελέτη των επιπτώσεων της Βιοτεχνολογίας οδήγησε της κυβερνήσεις ,τους διεθνείς οργανισμούς,την επιστημονική κοινότητα στη θέσπιση κανόνων.
Είναι γενικά αποδεκτό ότι η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ,των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ,η προστασία της φύσης προηγείται από κάθε εφαρμογή της Βιολογίας και της Ιατρικής.


Το ανθρώπινο γονιδίωμα σε ένα απλοειδές κύτταρο (γαμέτη) αποτελείται από περίπου 3δισεκατομύρια ζεύγη βάσεων DNA, που είναι οργανωμένα σε 23 χρωμοσώματα.Εικόνες:χρωμόσωμα (πάνω),χημικός τύπος τμήματος του DNA.(κάτω)

45 σχόλια:

ξωτικό είπε...

"Είναι γενικά αποδεκτό ότι η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ,των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ,η προστασία της φύσης προηγείται από κάθε εφαρμογή της Βιολογίας και της Ιατρικής."

Αυτό τα λέει όλα !! το κατά πόσον μπορούμε να ελπίζουμε οτι θα εφαρμοστεί.....μας παραπέμπει μάλλον στην σφαίρα της φαντασίας !!!

Κάποτε οι άνθρωποι πέθαιναν απο μια Ιλαρά μια Ανεμοβλογιά ...στο μέλλον θα πεθαίνουν απο κάτι ..πιο πολύπλοκο πιθανώς .Για να την γλυτώσουμε ..αποκλείεται.
Καληνύχτα μας...γενικώς !!

IonnKorr είπε...

Είναι γενικά αποδεκτό ότι η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η προστασία της φύσης προηγείται από κάθε εφαρμογή της Βιολογίας και της Ιατρικής.

Με βρίσκει κάθετα αντίθετο η "λογική" αυτή (και μάλιστα ένα προς ένα από αυτά που αναφέρονται στην ανάρτηση).

Πάντα η συντήρηση προσπαθούσε με κάθε τρόπο να βάλει φρένο στην ανάπτυξη της Επιστήμης.

Ανώνυμος είπε...

AΒΑΠΤΙΣΤΟ:
DIAVAZODAS TIN ANARTISI KAI OLOKLIRONODAS ME TA SHOLIA, THA LEGAME OTI GENATAI TO EXIS EROTIMA:
POIA H SXESI TIS ANAPTIXIS TIS BIOTEHNOLOGIAS ME TIN ITHIKI!
STO VIVLIO TOU HABERMAS ENOS SIGHRONOU FILOSOFOU,SIBERENEI KAPOIOS POS O ANTHROPOS SAN ALLOS AKROVATIS ISORROPEI S'ENA TEDOMENO SHOINI...EHEI TIS IDIES PITHANOTITES EITE NA ISORROPISEI EITE NA PESEI KATO! AFTOS SAN LOGIKO ON THA AKOLOUTHISEI TON DROMO GIA TIN VELTIOSI TOU!

KAI GIA NA MI XEHNIOMASTE ENA TRAFOUDAKI OSO PIO SHETIKO BOROUSA NA SKEFTO:
http://www.youtube.com/watch?v=qbHi1aGzTYs&feature=related

Margo είπε...

Αν η ηθική στο ανθρώπινο είδος ήταν αδιαπραγμάτευτη, δε θα υπήρχε λόγος για κανόνες και νόμους και η επιστήμη θα λειτουργούσε μόνο προς όφελος του ανθρώπου αλλά και της φύσης αφού είναι αναπόσπαστο κομμάτι της. Μα δυστυχώς ούτε οι κανόνες είναι ικανοί να τον προστατέψουν.

Ας έχουμε μια καλή ημέρα

α Κενταύρου είπε...

@ξωτικό
@IonnKorr
@Aνώνυμος που είναι ανώνυμη
@Margo
H ηθική είναι εμπόδιο στην ανάπτυξη της επιστήμης?Ο Ιονας πιστεύει ότι η συντήρηση βρίσκει σαν πρόσχημα την ηθική για να εμποδίσει την ανάπτυξη της επιστήμης.
Επιχειρηματολογώντας γιαυτόν ,πράγματι η Θρησκεία με το δογματισμό της εμποδίζει την ανθρώπινη σκέψη.Ακόμη και ο Αινστάιν μη αποδεχόμενος την κβαντομηχανική χρησιμοποίησε το Θεό για να διατηρήσει την άποψη του ,που πλέον ήταν συντηρητική ενώ μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν επαναστατική,λέγοντας ότι «ο Θεός δεν παίζει ζάρια»,αποδεχόμενος τη θεοκρατική άποψη ότι ο θεός δεν αφήνει τίποτα στη τύχη.
Στην επιστήμη τα πάντα πρέπει να είναι αντικείμενο έρευνας.
Η ηθική είναι σχετική.Στους μάρτυρες του Ιαχωβά δεν είναι ηθικό η μετάγγιση αίματος.Είναι γνωστό ότι η δανεική μητέρα που θα κυοφορήσει για το άτεκνο ζευγάρι μπορεί να κυοφορήσει το εγγόνι της ,δεν είναι όμως ηθικά αποδεκτό ο σύζυγος να αποκτήσει παιδί με τη πεθερά του έστω και αν είναι άτεκνο το ζευγάρι.
Τα θέματα της βιοηθικής δεν παρουσιάζονται τόσο στην έρευνα όσο στις εφαρμογές
Στη κλωνοποίηση δεν είναι ηθικά αποδεκτό από τη σημερινή κοινωνία η κατασκευή ανθρώπων σε ένα εργοστάσιο ,με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.Το Υπουργείο Αμυνας θα μπορούσε να δώσει παραγγελία για τη κατασκευή ενός ατόμου με ύψος 1,5 βάρος 40-50 κιλά,χωρίς ικανότητα αναπαραγωγής,με ημερομηνία λήξης 45 χρόνια,κατάλληλο για να πιλοτάρει αεροπλάνα.Αυτό θα μπορούσε να γίνει σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής δραστηριότητας του ανθρώπου,η απόλυτη εξειδίκευση στη κατασκευή ανθρώπων.Δεν προσβάλει την ανθρώπινη υπόσταση να στείλουμε έναν άνθρωπο στο διάστημα χωρίς όμως να έχουμε τη δυνατότητα να επιστρέψει?Είναι ηθικά σωστό να πειραματιστούμε στέλνοντας δυο ανθρώπους να κάνουν έρωτα υπό συνθήκες έλλειψης βαρύτητας,να εμπορευόμαστε το αίμα,το dna ,τα ανθρώπινα γονίδια,τα ανθρώπινα όργανα? Εφιαλτικά σενάρια με τη τρέχουσα ηθική.

α Κενταύρου είπε...

@Aνώνυμος
Tραγουδάκι έψαχνες και βρήκες για μένα μια Αμερικανιά με το σούπερμαν!!!!
Ενώ κάπου αλλού έβαλες ένα τραγούδι μελωδικό,αισιόδοξο « ότι έχει μείνει μέχρι εδώ από το κερί μου είναι τα μάτια σου που καίνε σα φωτιά».Ευτυχώς εκεί που το άφησες μου επιτρέπουν το κλέψιμο!!!!!! http://www.youtube.com/watch?v=ajg-IQOoX6c

Φυσικένια είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
ΜΑΜΟΥΝΙ είπε...

KAΛΕ ΜΟΥ ΚΥΡΙΕ ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΣΑΣ!
ΒΑΦΤΙΣΤΗΚΑ ΑΠΟ ΧΤΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΚΑΛΗ ΚΥΡΙΑ ΜΟΥ ΕΔΩΣΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΑΜΟΥΝΙ!
ΣΑΝ ΜΑΜΟΥΝΙ ΛΟΙΠΟΝ ΣΑΣ ΑΦΗΣΑ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΑ!
ΣΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΙΟΝΝΚΟΡΡ ΑΝ ΠΑΤΕ ΘΑ ΔΕΙΤΕ ΠΩΣ ΓΙΝΑΤΕ ΕΜΠΝΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ...
ΔΕΝ ΑΦΗΣΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΚΙ ΕΚΕΙ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΑΘΩΑ ΣΚΕΨΗ ΜΟΥ ΠΟΥ NOMIZΩ ΠΩΣ ΣΥΓΚΛΙΝΕΙ ΠΟΛΥ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ!
ΦΟΒΑΜΑΙ ΜΗ ΜΕΤΑΛΛΑΧΤΩ ΚΑΙ ΑΡΧΙΖΩ ΚΑΙ ΓΩ ΝΑ ΓΡΑΦΩ,ΑΝΤΙ ΝΑ ΣΑΣ ΤΡΑΓΟΥΔΩ!

ΗΜΟΥΝ ΕΚΘΕΤΟ ΓΙΑΤΙ ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΙ ΤΟ ΦΥΛΟ ΜΟΥ!
ΕΣΕΙΣ ΜΕ ΛΕΤΕ ΟΤΙ ΕΙΜΑΙ ΘΗΛΥΚΟ! ΠΟΛΥ ΧΑΙΡΟΜΑΙ ΓΙ'ΑΥΤΟ ΑΛΛΑ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΕΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ ΣΑΣ ΓΙΑ Ν'ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΤΩ ΚΑΙ ΓΩ? ΑΚΟΜΑ ΝΟΙΘΩ ΕΡΜΑΔΡΟΔΙΤΟΣ ΤΖΙΤΖΙΚΑΣ!:)

Φυσικένια είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Φυσικένια είπε...

Συνάδελφε δεν ξέρω τι ακριβώς έγινε. Έσπασα το σχόλιο σε 2 μέρη κι ενώ στην αρχή φάνηκε πως το πρώτο μέρος δημοσιεύτηκε τώρα βλέπω πως εξαφανίστηκε!
Γι αυτό αρχίζει αυτό που φαίνεται τώρα απ' το ε!!!

Κρίμα... Θα προσπαθήσω να τα ξαναγράψω...

Φυσικένια είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Φυσικένια είπε...

Συνάδελφε καλησπέρα.
Δημοσιεύω τα σχόλια κι ενώ έρχονται με μέιλ εδώ βλέπω πως απλά αντικαθιστούν το ένα το άλλο!
Τα σπάω σε μικρότερα κομμάτια μπας και γίνει τίποτα. Συγγνώμη για το μπάχαλο!!!

Ανακινείς ένα μεγάλο και ενδιαφέρον θέμα. Θα εξετάσω τις παραμέτρους του καθεμία ξεχωριστά.


α) Γενικά δεν είναι γνωστό κατά πόσο τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία κι αυτό γιατί έχουν πολύ πρόσφατα περάσει στην τροφική αλυσίδα. Μια έρευνα προς την κατεύθυνση αυτή χρειάζεται βάθος χρόνου συνεπώς δεν υπάρχει το ικανό εκείνο χρονικό διάστημα που απαιτείται για την πραγματοποίησή της.
Άρα λοιπόν δεν μπορεί να δοθεί ασφαλής απάντηση ούτε προς την κατεύθυνση της κατάφασης ούτε προς αυτή της άρνησης. Εικασίες μόνο μπορούν να γίνουν που μέλλει να επιβεβαιωθούν ή να απορριφθούν και ο φανατισμός προς την οποιαδήποτε κατεύθυνση μόνο να βλάψει μπορεί.

Φυσικένια είπε...

β) Τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα αποτελούν άμεση παρέμβαση στην εξελικτική πορεία κάποιων οργανισμών συνεπώς σίγουρα επηρεάζουν το περιβάλλον τους αφού αποτελούν μέρος του και κρίκο της αλυσίδας της ζωής. Αυτό βέβαια δεν είναι κατ’ ανάγκην κακό.
Όλα τα τεχνολογικά επιτεύγματα κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση επηρεάζοντας πολύ η λίγο τη ζωή στον πλανήτη. Εκείνο που είναι πολύ σημαντικό σε όλες τις περιπτώσεις είναι η ορθολογιστική χρήση τους και η ανάγκη να αναγνωριστεί σε κάθε οργανισμό η θέση και ο σεβασμός που του πρέπει.

Φυσικένια είπε...

γ) Προσωπική μου άποψη είναι πως ο άνθρωπος θα πρέπει να θέτει όρια στον τρόπο που χειρίζεται τους άλλους οργανισμούς. Τα πλάσματα της γης χρίζουν αυτονόητου σεβασμού που συχνά δεν τυγχάνουν.
Συνεπώς και σε αυτή την περίπτωση η επιστήμη θα πρέπει να κινηθεί στη βάση αυτής της λογικής.
Εξάλλου κάτι τέτοιο προασπίζει και τη δική μας την υγεία.
Για παράδειγμα, ζώα που ζουν κάτω από ανθυγιεινές συνθήκες αναπτύσσουν τοξίνες στο σώμα τους. Ζώα στα οποία χορηγούν μεγάλες ποσότητες φαρμάκων (πχ. αντιβιοτικά) είναι επικίνδυνα καθώς περνάνε στα παράγωγά τους (γάλα, τυρί, αυγά κλπ) και στο κρέας τους. Ζώα τα οποία έρχονται σε επαφή με τοξικές ουσίες (πχ. φυτοφάρμακα) είναι συχνά ακατάλληλα για κατανάλωση καθώς αυτές είναι μη βιοδιασπώμενες και συσσωρεύονται στους ιστούς.

Φυσικένια είπε...

δ) Τα γονίδια των οργανισμών όπως και οι νόμοι της φυσικής προϋπήρχαν της όποιας επιστήμης συνεπώς δεν πρόκειται για ανθρώπινα επιτεύγματα-εφευρέσεις αλλά ανακαλύψεις. Όπως λοιπόν ένας φυσικός δεν μπορεί να αξιώσει πνευματικά δικαιώματα για ένα νόμο της φύσης, δεν μπορεί να κάνει το ίδιο για ένα γονίδιο.
Όμως:
Η εφαρμογές των ανακαλύψεων αποτελούν ανθρώπινο επίτευγμα. Έτσι όπως το τηλέφωνο είναι εφεύρεση που βασίζεται στις αρχές του Η/Μ έτσι και η γονιδιακή θεραπεία του καρκίνου είναι εφεύρεση που βασίζεται στις ιδιότητες του ανθρώπινου γονιδιώματος. Αυτός λοιπόν που θα την ανακαλύψει είναι δίκαιο να αμειφθεί -αν μη τι άλλο- για το καλό που θα προσφέρει στην ανθρωπότητα.

Φυσικένια είπε...

ε) Η αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου γονιδιώματος, όπως και κάθε ανακάλυψη της επιστήμης, είναι σαφές πως δεν έχει μόνο οφέλη αλλά και κάποιες αρνητικές συνέπειες. Η χρήση επιτευγμάτων της επιστήμης από συγκεκριμένα κέντρα εξουσίας για τον έλεγχο του πληθυσμού δεν είναι πρωτότυπο γεγονός.
Άρα εκείνο που πρέπει να προασπιστεί εδώ είναι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όχι όμως προς την κατεύθυνση της παρεμπόδισης της εξέλιξης της επιστήμης.
Το ίδιο ισχύει και για τον προγεννητικό έλεγχο ο οποίος έχει βοηθήσει πολλές οικογένειες να αποφύγουν τραγωδίες όπως η γέννηση ενός παιδιού με τρισωμία 21 (σύνδρομο Dοwn) ή τρισωμία 18 (σύνδρομο Edwards) ή τρισωμία 13 (σύνδρομο Patau) ή διανοητική υστέρηση ή σοβαρά κινητικά προβλήματα κλπ.
Σαφώς και εδώ μπορεί να γίνει κακή χρήση της επιστήμης της Ιατρικής, με επιλεκτικό αποκλεισμό κάποιων "ανεπιθύμητων" σωματικών και φυλετικών χαρακτηριστικών, όμως κάτι τέτοιο θεωρώ πως μπορεί να αποφευχθεί με τη συνδρομή του νομοθέτη.

Φυσικένια είπε...

Eκείνο που θέλω να πω σε όσα γράφω παραπάνω είναι πως στην ιστορία αυτή δεν υπάρχει μαύρο ή άσπρο. Όλα ανεξαιρέτως τα ανθρώπινα επιτεύγματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το καλό ή το κακό της ανθρωπότητας. Αν συμβεί το δεύτερο, δε φταίει η επιστήμη αλλά η ανθρώπινη ματαιοδοξία κατά ανάλογο τρόπο όπως ένα σφυρί δε φταίει αν κάποιος το χρησιμοποιήσει για να σπάσει το κεφάλι του γείτονα!

Η επιστήμη πρέπει και οφείλει να συνεχίσει την εξελικτική της πορεία.
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η φύση πρέπει και πρέπει να προστατευτούν.

Αυτά τα δύο πράγματα μπορούν και πρέπει να συμβούν ταυτόχρονα.

Δυστυχώς εμπλέκονται διάφορα πράγματα στην όλη διαδικασία που δυσχεραίνουν τα πράγματα.
Απ' τη μια διάφορα συμφέροντα οικονομικά που καταπατούν κάθε αρχή βιοηθικής
κι απ' την άλλη θρησκευτικοί και συντηρητικοί κύκλοι που μονίμως προσπαθούν να φρενάρουν την επιστημονική γνώση διαπιστώνοντας πως τους αφαιρεί πιστούς.

Καλούμαστε να βρούμε το μέτρο και να ακολουθήσουμε τη μέση οδό. Να θεσπίσουμε κανόνες. Ώστε να μη βρεθούμε ανυπεράσπιστοι στο μέλλον αλλά ούτε και έρμαια της άγνοιας και της στασιμότητας.

Φυσικένια είπε...

Aυτά που συμβαίνουν σε πολλές περιπτώσεις στον χώρο της έρευνας της βιοτεχνολογίας και της ιατρικής δεν μας τιμούν ως ανθρώπους από πλευράς βιοηθικής (βλ. πειράματα σε χώρες του τρίτου κόσμου, φυλακές κλπ., διασπορά ιών για μελέτη της εξέλιξής τους, δοκιμαστική χορήγηση φαρμάκων σε καρκινοπαθείς για τη μελέτη της δράσης και των παρενεργειών τους και άλλα πολλά και φρικιαστικά).

Δε φταίει η επιστήμη για όλα αυτά. Φταίμε εμείς.

Εκείνο που πρέπει να κάνουμε -το ξαναγράφω- είναι ορθή χρήση των επιστημονικών επιτευγμάτων μας κάτω από συγκεκριμένα κανονιστικά πλαίσια.

Καλό απόγευμα και συγγνώμη και πάλι για το μακροσκελές σχόλιο...

ξωτικό είπε...

Mια χαρά το συνόψισε η Φυσικένια


"Η επιστήμη πρέπει και οφείλει να συνεχίσει την εξελικτική της πορεία.
Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η φύση μπορεί και πρέπει να προστατευτούν.

Αυτά τα δύο πράγματα μπορούν και πρέπει να συμβούν ταυτόχρονα."

και είναι άλλο πράγμα η επιστημονικές ανακαλύψεις και άλλο οι εφαρμογές τους....

Νομίζω οτι ο Ionn βιάστηκε να αγριέψει...

Αν γεννούσα τώρα και με ρωτούσαν αν θα κρατούσα βλαστοκύταρα του παιδιού μου γιατί πιθανώς θα χρησιμεύσουν για θεραπεία ασθενειών φυσικά θα το έκανα,
αν με ρωτήσουν αν θέλω να τρέφεται το παιδί μου με μεταλλαγμένα θα το απέφευγα....
και νομίζω πως και ο Ionn δεν επιδιώκει να τρώει μεταλλαγμένα....
άρα οι επιφυλάξεις για τις "εφαρμογές" είναι αδύνατον να μην υπάρχουν
και η εύρεση του μέτρου που πρέπει να είναι ο άνθρωπος πιστεύω δεν αντιτίθεται αναγκαστικά στην επιστημονική έρευνα.

θέλω να πώ κι άλλα αλλά δεν προκάνω....

Άστρια είπε...

Σημαντικά θέματα που κατά καιρούς μας έχουν προβληματίσει διαβάζοντας στην ειδησεογραφία γι΄αυτά και η ανάρτηση ήταν οπωσδήποτε ένα έναυσμα για κάποιες σκέψεις.

Όμως στα δύσκολα ερωτήματα - διλήμματα που τίθενται και συγκρούονται σε πολλά σημεία η ηθική και η επιστήμη, αλλά εμπλέκονται παράλληλα και πολλά συμφέροντα (επομένως και ελλιπής ή καθοδηγούμενη πληροφόρηση, απόκρυψη αποτελεσμάτων ερευνών κλπ) ποιός μπορεί αλήθεια να απαντήσει με σιγουριά;
Ίσως διαισθητικά και με βάση τις πεποιθήσεις του για τις αξίες της ηθικής και της επιστήμης μπορεί να μιλήσει "επί της αρχής".

Μου άρεσε η γνώμη της Margo "Αν η ηθική στο ανθρώπινο είδος ήταν αδιαπραγμάτευτη, δε θα υπήρχε λόγος για κανόνες και νόμους και η επιστήμη θα λειτουργούσε μόνο προς όφελος του ανθρώπου ...", θα πρόσθετα όμως ότι ακόμα και στην "ιδανική" υπόθεση ύπαρξης μιας ενιαίας ηθικής που θα στοχεύει στο όφελος του ανθρώπου και της φύσης, η επιστήμη δεν μπορεί, ή εδώ τουλάχιστον δεν μας έχει πείσει, για τη βεβαιότητα των θετικών αποτελεσμάτων της σε ένα θέμα με τόσες σοβαρές επιπτώσεις στην Ζωή, και όπως φαίνεται μη αναστρέψιμες.

Φυσικένια είπε...

Παίρνω αφορμή απ' το σχόλιο της Άστριας για να επισημάνω το εξής:
Οι έρευνες που αφορούν τη φαρμακοβιομηχανία, την ιατρική και τη βιοτεχνολογία ειναι γνωστό πως χρηματοδοτούνται εξ' ολοκλήρου ή κατά ένα μέρος από εταιρείες ανάλογων συμφερόντων.
Μία παράπλευρη απώλεια του γεγονότος αυτού είναι πως συχνά δεν διευκρινίζονται οι συνθήκες κάτω απ' τις οποίες πραγματοποιείται η έρευνα (πχ. ποιο ακριβώς είναι το δείγμα του πληθυσμού, χώρα/χώρες προέλευσης κλπ.). Επίσης συχνά δεν ανακοινώνονται τα αποτελέσματα ή όταν συμβαίνει αυτό είναι ανασκευασμένα, για προφανείς λόγους.

Ο συντηρητισμός δεν έχει καμία σχέση με τη βιοηθική πάνω στους άξονες της οποίας θα πρέπει να κινείται η όποια πορεία της επιστημονικής έρευνας.
Σε κανένα μας δε θα άρεσε η γνώση πως τρόπον τινά αποτελεί πειραματόζωο. Κι όμως, στον καθέναν στο εγγύς μέλλον είναι πιθανόν να συμβεί...

α Κενταύρου είπε...

ΠΡΟΣ ΟΛΟΥΣ
Ηθική είναι ο κλάδος της φιλοσοφίας που ασχολείται με το παρακάτω ερώτημα: ποιες ανθρώπινες πράξεις είναι αποδεκτές και ορθές και ποιες ανάρμοστες και λανθασμένες;Η ηθική δεν είναι στατική εξελίσεται.
Στην αρχαία Ελλάδα για παράδειγμα, η χρήση δούλων ήταν ηθικά αποδεκτή στην σύγχρονη όμως εντελώς απαράδεκτη.
Υπάρχουν μερικές ηθικές αρχές οι οποίες είναι παγκόσμιες. Πρόκειται για τις πολύ βασικές αρχές που αφορούν την ελευθερία και αρχές όπως αυτή που μας απαγορεύει να βλάπτουμε τους γύρω μας. Τέτοιου είδους βασικές ηθικές αρχές μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι είναι όντος παγκόσμιες και σχετίζονται με την ίδια την φύση του ανθρώπου και ισχύουν για κάθε μορφή κοινωνίας.
Με βάση αυτή τη σκέψη είναι αδύνατο να μην μπουν κανόνες.

VAD είπε...

Ηθική,Φιλοσοφία,Βιοτεχνολογία,Επιστήμη,μα τι λετε τώρα,αγαπητοί @μπλογκοφίλοι;
Διαβάστε,σας παρακλώ, τι λεει ο πάπαρος(ανευ συγγνώμης για το χαρακτηρισμό)

http://news247.gr/ellada/ermaio_ths_anaphrias_toy_kata_ton_serafeim.544422.html

Side21 είπε...

Εξαιρετική ανάρτηση ... αλλά μεγάλη κουβέντα άνοιξες ...
Η βιοηθική όπως και κάθε ήθική έχει σχέση με την προσπάθεια του ανθρώπου να βελτιώσει το είδος του σαν λογικό και πνευματικό ον ...
Δυστυχώς η συνεχής προσπάθεια για συσώρευση αγαθών με γνώμονα το κέρδος κι όχι τις πραγματικές ανάγκες, αυτό που κατορθώνει είναι να καταστρέφειτη φύση χωρίς να βελτιώνει τον άνθρωπο ...
Χωρίς να το θέλουμε οδεύουμε προς την καταστροφή του είδους μας !!!
Για τη φύση μην ανησυχούμε, αυτή θα ξαναβρεί την ισορροπία της έστω και χωρίς εμάς ...

IonnKorr είπε...

Προς το VAD

Xa..xa..

Διάβασα την συνέντευξη του μητροπολίτη Πειραιά Σεραφείμ. Έχει απίστευτη πλάκα. Πραγματικός Μεσαίωνας. Απηχεί όμως την άποψη του 80% του Ελληνικού πληθυσμού.

Ότι αναφέρει ο Hawking δεν είναι προσωπικές του απόψεις. Είναι η καθιερωμένη θεωρία της Αστροφυσικής την τελευταία δεκαετία.
Το Σύμπαν ξεκίνησε με την Μεγάλη Έκρηξη πριν 13,7 δις έτη από μία "Κβαντική Διακύμανση" του Κενού. Από τότε μέχρι και σήμερα ακολουθεί, απλά, τους "Μαθηματικούς Φυσικούς Νόμους" και κανένας Θεός δεν απαιτείται να μεσολαβήσει στην εξέλιξή του. Θεός (για την Φυσική) = αιτία Μεγάλης Έκρηξης και τίποτα άλλο.

Φυσικένια είπε...

Kαλά, αυτός ο Σεραφείμ και οι όμοιοί του, είναι για πολλές σφαλιάρες!!!

Καλά, αν ο Hawking είναι συμπλεγματικός, όλο αυτό το μεσαιωνικού τύπου παπαδιαριό τι είναι ??????

α Κενταύρου είπε...

@Mαμούνι
Ανίχνευση φύλου.
O Ιαματικός θεωρεί ότι κάθε άτομο έχει ένα ποσοστό ανδρικής και θηλυκής φύσης.
Αν και κάπου γράφεις εγώ είμαι αθώος ,ο ανιχνευτής μου δείχνει ότι εκδηλώνεις περισσότερο τη θηλυκή φύση.

α Κενταύρου είπε...

@Φυσικένια
Το μακροσκελές σχόλιο σου συμπλήρωσε το θέμα και ισχυροποίησε την άποψη για κανόνες και τήρηση του μέτρου.

α Κενταύρου είπε...

@Margo
@Aστρια
Αν η ηθική στο ανθρώπινο είδος ήταν αδιαπραγμάτευτη....
Εδώ υπάρχει πρόβλημα γιατί η ηθική εξελίσεται ανάλογα με τη πρόοδο της επιστήμης και της ανθρώπινης σκέψης.
Αυτό που δεν επιτρέπεται σήμερα μπορεί να επιτραπεί αύριο.

α Κενταύρου είπε...

@VAD
ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ:Eξαιρετική υπόδειξη ,συστήνω σε να την διαβάσουν.
Είναι ένα ισχυρό επιχείρημα ότι ο θρησκευτικός δογματισμός,όπως και κάθε δογματισμός εμποδίζει την ανάπτυξη της επιστήμης.

α Κενταύρου είπε...

@Side21
Είναι υπερβολή να ισχυριστούμε ότι οδεύουμε σε καταστροφή.
Ο άνθρωπος έχει αποδείξει ότι πάλι με τη βοήθεια της επιστήμης διορθώνει τα λάθη του

α Κενταύρου είπε...

@IonnKorr
Βιοηθική υπάρχει.
Δεν υπήρξε τεράστια απάτη η προώθηση του εμβολίου της γρίπης Διεθνώς!
Είναι ηθικό να παίρνεις τα κύτταρα από το πάγκρεας ενός καρκινοπαθούς χωρίς την έγκριση του,να δημιουργείς μια κυτταρική σειρά την οποία συνέχεια την εμπορεύεσαι Συνέβη στη Αμερική και ο ασθενής μήνυσε τον Γιατρό.

α Κενταύρου είπε...

@Ξωτικό
Αν γεννούσα τώρα και με ρωτούσαν αν θα κρατούσα βλαστοκύταρα του παιδιού μου γιατί πιθανώς θα χρησιμεύσουν για θεραπεία ασθενειών φυσικά θα το έκανα...
Με πιό δικαίωμα θα το έκανες?της ιδιοκτησίας του παιδιού?και για πιό σκοπό το πλουτισμό μιας εταιρείας?
Είναι το ίδιο σαν να εμπορεύεσαι το αίμα του παιδιού σου.Η θέσπιση κανόνων δεοντολογίας είναι προφανής.

ξωτικό είπε...

Εννοούσα ασθενειών του παιδιού μου....
και ήθελα να τονίσω ,με την αντιδιαστολή με τα μεταλλαγμένα, οτι όλες οι εφαρμογές των επιστημονικών ανακαλύψεων δεν γίνεται να έχουν την ίδια αποδοχή,και την πραγματική στάση μας την αποδεικνύουμε οταν παίρνουμε εμείς αποφάσεις που αφορούν την ασφάλειά μας και τα παιδιά μας,σταθμίζοντας κινδύνους και οφέλη.Πιστεύω λοιπόν οτι δεν μπορεί να υπάρξει άνευ όρων αποδοχή και ακριβώς όπως λές η ανάγκη θέσπισης κανόνων δεοντολογίας είναι προφανής.Τα οικονομικά συμφέροντα και οι θρησκόληπτοι συντηρητικοί ως..ακραίες βαθμολογίες απορίπτονται απο την συζήτηση αυτονόητα νομίζω.Θεωρώ οτι συζητάμε για το "ιδανικό" δέον γενέσθαι ...... και καθόλου δεν πιστεύω οτι το 80% του Ελληνικού πληθυσμού ασπάζεται τις .... (ας μην το πώ) του Σεραφείμ.

ΚΑΛΗΜΕΡΑ !!!

a-kentavrou είπε...

@ΞΩΤΙΚΌ
Μια Καλημέρα και από το χώρο της γνώσης,εδώ που η νέα γενιά ,μαθαίνει,ερωτεύεται,κρίνει,συγκρίνει ,απορρίπτει,αντιδρά,διαμαρτύρεται,ονειρεύεται.
Συμφωνώ ότι το 80% δεν ασπάζεται τις απόψεις του τραγόπαπα.

oneiremata είπε...

Απαπα, τι θέλω εγώ εδώ πάλι? Η αλήθεια είναι ότι ξαναπέρασα με παρότρυνση του Ίωνα και διάβασα προσεκτικά την ανάρτησή σου Κένταυρε, αλλά μετά που βρέθηκα στο μπλογκ του πάλι μπερδεύτηκα ακόμα περισσότερο εκεί με τους Poccu-piccu ς του οπότε...τώρα βλέποντας και τα υπόλοιπα σχόλιά σας εδώ απέγινε το κακό...λοιπόν έχουμε και λέμε γνωρίζω δύο φυσικούς, μία φυσικένια κι έχω κι ένα βιολόγο κολλητό κι ένα χημικό...πώς καταμπερδεύτηκα τώρα τόσο εγώ πώς????Κι ήμουνα και της κατεύθυνσής σας παιδί...
καλό σου σαβ/κο Κένταυρε :-))))))

α Κενταύρου είπε...

@oneoromata
Λάθος κάνεις μια ονειρομάτα θέλουμε να μας βάλει και μας το όνειρο στα μάτια.Που τόσο πεζά μιλάμε για το τι πρέπει και τι δεν πρέπει και αν πρέπει,κι αν ο κόσμος μας είναι κατά πως πρέπει και αν πορεύεται όπως πρέπει και κει που πρέπει.
Πρωινό Σαββάτου βροχερό Καλή μέρα ναχεις

Υπατία η Αλεξανδρινή είπε...

Να 'μαι κι εγώ!
"Επιστήμη που δεν υπηρετεί τον άνθρωπο δεν είναι επιστήμη", διάβασα κάπου. Ας την ξεχωρίσω λοιπόν κι εγώ από τις εφαρμογές της.
Η Επιστήμη επίσης (όλες οι επιστήμες) δεν παραμένουν στατικές, αλλά εξελίσσονται. Πολύ σωστό, Κένταυρε!
Μόνο που, ενώ οι θετικές επιστήμες καλπάζουν, οι επιστήμες του ανθρώπου -ας τις πω έτσι και εννοώ τη νομική, την κοινωνιολογία, την οικονομία και την ηθική- προχωρούν με βήμα σημειωτόν. Γι' αυτό μοιάζουν συχνά πιο "συντηρητικές". Οι βασικές αρχές τους αλλάζουν με πολύ πιο αργό ρυθμό, γιατί εκφράζουν την κοινωνία της εποχής τους και όλοι γνωρίζουμε πόσο αργά προσαρμόζονται τα μεγάλα ανθρώπινα σύνολα στις τεχνολογικές εξελίξεις. Έτσι προκύπτει το χάσμα μεταξύ των ηθικών αντιλήψεων και των τεχνολογικών μέσων που έχει στη διάθεσή του κάθε κοινωνικό σύνολο.
Τα δικαιώματα του ανθρώπου (αυτά δηλ. που προκύπτουν από την ανθρώπινη υπόσταση και μόνο), όπως και η προστασία του όλου πλανήτη (ως το περιβάλλον μέσα στο οποίο επιβιώνει και αναπτύσσεται το ανθρώπινο είδος) μπορούν και, κατά τη γνώμη μου, πρέπει ν' αποτελέσουν τη βάση της βιοηθικής.
Και θα πρέπει κάποτε οι άνθρωποι να δείξουν λίγο περισσότερη προσοχή στις τόσο περιφρονημένες "ανθρωπιστικές" επιστήμες. Αλλά ας όψονται τα συμφέροντα!
ΥΓ: Το θέμα που έθιξες, καλέ μου Κένταυρε, μόνο με εκτενείς αναρτήσεις από τους αναγνώστες σου θα μπορούσε, κάπως, να προσεγγιστεί!!!

Υπατία η Αλεξανδρινή είπε...

Μου θύμισες ένα από τα καλύτερα βιβλία επιστημονικής φαντασίας που έχω διαβάσει. Μιλάω για τον "Θαυμαστό καινούργιο κόσμο" του Άλντους Χάξλεϋ. Η περιγραφή του 26ου αιώνα μ.Χ. εστιάζει κυρίως στην κοινωνία των ανθρώπων και την ψυχολογία τους, ως απόρροια των εξελίξεων στην γενετική και την τεχνολογία. Αξιοθαύμαστο το γεγονός ότι το βιβλίο αυτό γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίσς του '30!!

ΜΑΜΟΥΝΙ είπε...

ΚΥΡΙΕ ΚΕΝΤΑΥΡΕ! ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΣΑΣ...
ΕΨΑΞΑ ΠΟΛΥ ΣΤΗΝ ΔΙΣΚΟΘΗΚΗ ΜΟΥ ΝΑ ΣΑΣ ΑΦΗΣΩ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΚΑΙ ΣΕ ΣΑΣ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΚΙ ΤΗΣ ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΛΛΗ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΑ!
ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΑΣ ΜΕ ΔΥΣΚΟΛΕΨΕ ΠΟΛΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΣΑ ΝΑ ΒΡΩ ΣΧΕΤΙΚΟ ΗΤΑΝ ΑΥΤΟ:http://www.youtube.com/watch?v=EKe3i-wDqUk

ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΟΛΥ ΤΟΥ ΓΟΥΣΤΟΥ ΣΑΣ, ΑΛΛΑ ΠΙΣΤΕΨΤΕ ΜΕ ΔΕΝ ΒΡΗΚΑ ΚΑΤΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΠΟΥ ΣΙΓΟΥΡΑ ΘΑ ΤΟ ΧΑΙΡΟΣΑΣΤΑΝ!

a-kentavrou είπε...

@Yπατία
Για να είμαι ειλικρινής περίμενα να βάλεις τη πινελιά σου.Θα μου πεις γιατί?
Για να ξεκαθαρίσεις το τοπίο.Συνοψίζω:Πρέπει να υπάρχει έλεγχος που να βασίζεται στο σεβασμό της ανθρώπινης υπόστασης ,και του περιβάλλοντος.
Τόνισες την διαφορά στην εξέλιξη των ανθρωπιστικών επιστημών με τις θετικές και αυτό δημιουργεί προβλήματα στο τι είναι ηθικό.
Μερικοί επιστήμονες είναι προφητικοί,όπως και οι λογοτέχνες και οι ποιητές.Ο Τζορτζ Όργουελ πρόβλεψε το μεγάλο αδελφό της εποχής μας.O Aινστάιν με χαρτί και μολύβι πρόβλεψε τη πυρηνική εποχή.

a-kentavrou είπε...

@Mαμούνι
Mπράβο αυτό ταιριάζει!!!!
Αυτός ο Κόσμος που αλλάζει με τρομάζει!!!
Βλέπεις οι καλλιτέχνες προειδοποιούν.

Το παραδοσιακό το προβάλλω σαν σημείο αναφοράς,να θυμίσω σε αρκετούς ότι και ο δικός μας πολιτισμός έχει δώσει αξιόλογα έργα όχι μόνο οι ξένοι,να αποκτήσουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας,όλα εξελλίσονται ζούμε το σήμερα δεν είμαστε στην εποχή που δημιούργησε αυτές τις μουσικές.

Άστρια είπε...

αστέρι α του Κενταύρου, πολύ ενδιαφέρουσα όλη η συζήτηση, όμως μετά από όσα διάβασσα, όσον αφορά εμένα και μόνο, επανέρχομαι στην ταπεινή μου άποψη, θεωρώντας ότι δεν μπορούν να χωρέσουν όλα σε ορισμούς και κυρίως το πώς βλέπει καποιος από την πλευρά του τα πράγματα:)
καλό βραδάκι και καλή εβδομάδα:)

Μία ταινία επιστημονικής φαντασίας θυμήθηκα και τη συνιστώ "Gattaca" ένα πρωτότυπο σενάριο και πολύ "ανθρώπινο"

a-kentavrou είπε...

@Astria
Το τελευταίο σου σχόλιο ,μου έδωσε την ευκαιρία να προσέξω και το πρώτο σχόλιο.
Αν κατάλαβα καλά θέτεις τον εξής προβληματισμό ,αφού όλα εξαρτώνται από το πως βλέπει κάποιος από τη πλευρά του τα πράγματα,ίσως θα ήταν καλύτερα να μην γίνεται καμιά παρέμβαση στη φύση ή τουλάχιστον να γίνονται οι απαραίτητες που να οφελούν τον άνθρωπο και τη φύση.(δεν μας έχει πείσει, για τη βεβαιότητα των θετικών αποτελεσμάτων της σε ένα θέμα με τόσες σοβαρές επιπτώσεις στην Ζωή, και όπως φαίνεται μη αναστρέψιμες.)Επίσης η άποψη σου δείχνει ότι έχει κλονιστεί η εμπιστοσύνη σου στην επιστήμη.

Άστρια είπε...

αστέρι α του Κενταύρου, είχα ξαναπεράσει και σου είχα γράψει αλλά το σχόλιο χάθηκε. Σ' ευχαριστώ κατ' αρχήν για την προσοχή σου και που ανέτρεξες στο προηγούμενο σχόλιό μου, πάντα αντιμετωπίζεις με ευγένεια και ενδιαφέρον τους επισκέπτες σου:)

Το σχόλιο ήταν ένα "όλον" και δεν μπορεί να απομονωθεί σε μία πρόταση. Δεν έχει κλονιστεί η εμπιστοσύνη μου στην επιστήμη, αλοίμονο αν αυτό γινόταν από όλους, αλλά στον τρόπο που φτάνει στον κόσμο (καμιά φορά και στους επιστήμονες) η αλήθεια (ή έστω η όλη αλήθεια) για τα επιτεύγματά της και τα αποτελέσματα από τις εφαρμογές τους, δεδομένου ότι υπάρχουν ανάμεσα πολλά συμφέροντα.
Όπως σε ένα πρόβλημα που καλείσαι να λύσεις χωρίς να σου έχουν δώσει όλα τα στοιχεία και τις παραμέτρους που συμμετέχουν σ' αυτό.